چابهار مزیت جغرافیایی دارد اما از سوءمدیریت آسیب می‌بیند

به گزارش خبرگزاری مهر، امیر امیری‌فر، مدیر مؤسسه توسعه «چشم مکران»، در گفت‌وگویی با اشاره به وضعیت چابهار، رقابت مطرح‌شده با بندر گوادر پاکستان را تا حد زیادی بزرگ‌نمایی‌شده دانست و گفت: مزیت جغرافیایی با ایران است، اما سوءمدیریت و تأخیر در تصمیم‌گیری‌ها باعث شده زمان از دست برود.

وی درباره همکاری ایران و هند در چابهار اظهار کرد: با وجود گذشت بیش از یک دهه از توافق اولیه با هند، هنوز نقشه راه عملیاتی روشنی برای توسعه این بندر شکل نگرفته است. به گفته او، قرارداد ۱۰ ساله‌ای که در اردیبهشت ۱۴۰۳ با طرف هندی امضا شد و ارزش آن حدود ۱۲۵ میلیون دلار اعلام شده بود، تاکنون به دستاورد اقتصادی قابل توجهی منجر نشده است.

امیری‌فر افزود: برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که طرف هندی حتی در حال واگذاری اپراتوری به یک شرکت ایرانی است و عملاً تمایل چندانی برای ادامه حضور فعال در این پروژه ندارد.

مدیر مؤسسه توسعه چشم مکران در ادامه با رد ادعای پیشی گرفتن بندر گوادر از چابهار گفت: ظرفیت اسمی بندر گوادر حدود ۱۱ میلیون تن است، اما مجموع تخلیه و بارگیری انجام‌شده در این بندر طی حدود ۲۰ سال گذشته تنها حدود ۶.۵ میلیون تن بوده است. به گفته او، از نظر زیرساخت‌های بندری، آب‌خور مناسب و ظرفیت پذیرش کشتی‌های بزرگ، گوادر قابل مقایسه با چابهار نیست.

وی همچنین سهم گوادر از ترانزیت منطقه را بسیار ناچیز توصیف کرد و افزود: این بندر نه از نظر تأمین انرژی، نه از نظر توسعه جاده و ریل و نه از نظر شبکه ترانزیتی به سطح قابل توجهی نرسیده است. به گفته او، حتی برای افغانستان و کشورهای آسیای میانه نیز استفاده از مسیر گوادر مزیت اقتصادی قابل توجهی ندارد.

امیری‌فر با اشاره به پروژه راه‌آهن چابهار–زاهدان، آن را شریان اصلی اتصال این بندر به شبکه ریلی کشور دانست و گفت: عملیات اجرایی این پروژه سال‌هاست آغاز شده، اما به دلیل مشکلات تأمین بودجه و اولویت‌های مدیریتی با تأخیرهای طولانی روبه‌رو شده است.

وی افزود: بخش خاش–زاهدان این مسیر در سال‌های اخیر به بهره‌برداری رسیده و بخش خاش–چابهار نیز در حال اجراست. دولت وعده داده است این مسیر تا شهریورماه تکمیل شود، اما تحقق این وعده نیازمند تأمین منابع و پیگیری جدی است.

به گفته مدیر مؤسسه توسعه چشم مکران، چالش‌هایی مانند کمبود زیرساخت‌های آب، برق، جاده و ریل همچنان از موانع اصلی توسعه چابهار به شمار می‌روند. او تأکید کرد: مزیت جغرافیایی این منطقه به‌گونه‌ای است که در صورت تکمیل زیرساخت‌ها می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مراکز لجستیکی منطقه تبدیل شود.

امیری‌فر در پایان دو اولویت اصلی برای توسعه چابهار را تکمیل سریع راه‌آهن چابهار–زاهدان و تعیین تکلیف راهبرد همکاری با شرکای خارجی دانست و گفت: هنوز مشخص نیست چه موازنه‌ای میان همکاری با طرف‌های هندی و چینی در این منطقه دنبال خواهد شد.

وی همچنین استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای، از جمله مسیرهای تجاری مرتبط با پاکستان، را برای کاهش فشارهای ناشی از محدودیت‌های تجاری مهم دانست و تأکید کرد: استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها می‌تواند نقش چابهار را در تأمین کالاهای مورد نیاز کشور تقویت کند.